Wat gebeurt er als je met een kunstenaarsblik naar een eeuwenoud ambacht kijkt? Voor haar afstudeerproject verdiepte Noa Schout zich in de Oosterschelde en de relatie tussen mens en landschap. Tijdens haar onderzoek kwam ze in contact met de familie Van Dort en de weervisserij. Wat begon als een zoektocht naar een plek die haar fascineerde, groeide uit tot een half jaar van observeren, ontmoeten en ontdekken. Een jaar later blikken we met Noa terug op haar ervaringen en het afstudeerproject dat daaruit voortkwam.
Ruim een jaar geleden ontvingen we een e-mail van Noa Schout, studente aan de Kunstacademie in Utrecht, en bezig met antropologisch en artistiek onderzoek. In het kader van haar afstuderen is ze zich aan het verdiepen in de Ooster- en Westerschelde en daarbij stuitte ze op de weervisserij en de familie Van Dort. Of wij haar in contact kunnen brengen met de weervissers. Een maand later neemt ze opnieuw contact met ons op. Het gesprek met Van Dort heeft inmiddels plaatsgevonden, maar ze is ook benieuwd naar de visie van onze stichting. Het vormt de start van een half jaar waarin de jonge studente uit Utrecht zich onderdompelt in de Oosterschelde en een eeuwenoud ambacht. Een jaar later blikken we terug.
“Voor mijn afstuderen ben ik op zoek gegaan naar plekken die me fascineren. Ik vind het heel interessant om vanuit een plek een project op te starten. Daarin ben ik eigenlijk altijd op zoek naar een plek waarin er een soort frictie zit tussen mens en landschap. Mijn vader komt uit Zeeland en toen kwam ik eigenlijk al heel snel uit op de Oosterschelde”, vertelt Noa.
Wennen
In deze fase was de weervisserij nog helemaal niet bij haar in beeld. “Pas toen ik er kwam, eigenlijk. Daarna ben ik verder gaan zoeken op internet en heb ik contact met Stichting Behoud Weervisserij gezocht. Toen dacht ik al snel: dít vind ik interessant, want het is bijzonder hoe de mens daar met het landschap omgaat.”
Niet veel later volgde een bezoek, thuis bij de familie Van Dort. Twee werelden aan één tafel. Nuchtere weervissers en een jonge studente uit Utrecht, die bezig is met een antropologisch en artistiek onderzoek – dat was even aftasten. Noa, lachend: “Toen ik daar kwam, merkte ik wel dat het gesprek een beetje op gang moest komen. Daarna ben ik nog een aantal keer mee geweest wanneer zij op het water aan het werk gingen. Dan deelden zij van alles over het vak. Ze hebben ook zoveel kennis over het landschap. Ik begon me toen ook echt een beetje onderdeel te voelen van de groep. Dat was heel leuk.”
Observaties
Haar observaties, gedurende het jaar, legde Noa vast op camera, in film en foto. Het resultaat is de korte filmische vertaling ‘Tussen mens en getij’. Hierin is te zien hoe de weervissers samenwerken met de Oosterschelde. Niet als achtergrond, maar als actieve kracht in hun handelen. De camera volgt hun bewegingen, het keren van het tij, het wachten, het weten – zoals te lezen is op Noa’s website. De film is overigens niet het eindresultaat van haar onderzoek, maar vormt een onderdeel van haar complete afstudeerproject Ver(w)eren, over ‘het beweeglijke landschap van de Oosterschelde’. Daarin verkent Noa in verschillende (kunst)vormen ‘de verbinding tussen mens en landschap’.
“Het zijn eigenlijk allemaal vertalingen van mijn observaties van de Oosterschelde”, legt Noa uit. “Ik heb dus beeldmateriaal gemaakt, maar ook aangespoelde sporen langs de kustlijn verzameld. In veel van die sporen zie je weer aanwijzingen van menselijk handelen terug. Aangekoekte olie op een steen of wier omwikkeld door plastic. Dat vind ik zo leuk aan vanuit een plek werken. Dat het elke keer weer een heel ander visueel beeld oplevert.”
Rust
Terugkijkend op de periode heeft het project Noa ook persoonlijk nieuwe ervaringen en inzichten gegeven. “Door dit project ben ik zelf in de vertraging gegaan. Je voelt een soort van rust op het water en wordt helemaal één met die plek. Ik woon in Utrecht en daar mis ik dat wel. Afgelopen periode heeft me wel doen beseffen dat ik dat heel belangrijk vind en vaker wil gaan opzoeken.”
Voor meer informatie over Noa’s afstudeerproject Ver(w)eren: noahelenaschout.nl
Interview en tekst: Rick van Geel