Laatste nieuws

Weervisserij bijgeschreven in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland

Stichting Behoud Weervisserij heeft onlangs de officiële bevestiging ontvangen dat het ambacht weervisserij bijgeschreven wordt in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland. De bijschrijving is een onderkenning dat een erfgoedgemeenschap zich actief en bewust inzet voor het in stand houden en doorgeven haar immaterieel erfgoed.

Stichting Behoud Weervisserij draagt sinds 1997 bij aan het levend houden van de weervisserij zoals deze al enkele eeuwen in de Oosterschelde plaatsvindt. Er is sindsdien veel ondernomen om de weervisserij bij een breed publiek onder de aandacht te brengen en toeristisch en educatief op de kaart zetten. Dit heeft onder andere geresulteerd in het organiseren van toeristische vaartochten en het werven van een grote groep vrijwilligers die de firma Van Dort, de laatste weervissers van Europa, ondersteunt bij haar werkzaamheden.

Om de weervisserij als erfgoed te behouden en toekomst te geven, nam Marc van der Steen – toenmalig bestuurslid Stichting Behoud Weervisserij – in 2015 het initiatief om de weervisserij aan te melden in het Netwerk Immaterieel Erfgoed om het vervolgens als erfgoed voor te dragen voor het Inventaris Immaterieel Erfgoed bij het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN). Deze organisatie geeft sinds 2012 uitvoering aan de implementatie van het UNESCO Verdrag in Nederland en stelt zich onder meer ten doel om immaterieel erfgoed te promoten en toegankelijk te maken. Bijschrijving in de Inventaris heeft overigens niets te maken met de bekende werelderfgoedonderscheidingen van UNESCO.

Erfgoedzorgplan
Aan een voordracht tot bijschrijving in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland gaat een uitgebreide procedure vooraf. De initiatiefnemers, ook wel erfgoeddragers genoemd, dienen – onder begeleiding van KIEN – een erfgoedzorgplan op te stellen waarmee ze hun immaterieel erfgoed in kaart brengen. In 2017 startten initiatiefnemer Van der Steen en Lau de Smet, secretaris Stichting Behoud Weervisserij, met het opstellen van het zorgplan.  

In dit zorgplan moeten onder andere alle betrokkenen, de ontwikkeling die het erfgoed heeft doorgemaakt en knelpunten in de overdracht naar volgende generaties in kaart worden gebracht. Een onafhankelijke toetsingscommissie toetst ten slotte of de voordrachten aan alle criteria voldoen. Dit alles onder toezicht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

Erkenning
Voor Van der Steen is de bijschrijving een erkenning voor acht jaar intensief inzetten op het creëren van een enthousiaste gemeenschap die zich actief inzet voor het behoud van de weervisserij. Het bestaan van zogenaamde erfgoeddragers is een belangrijk criterium om in aanmerking te komen voor bijschrijving in de Inventaris.

Van der Steen: “Op bijna alle onderdelen van de weervisserij zijn vrijwilligers actief. Daaromheen merken we dat de weervisserij op een warme belangstelling van de (Bergse) samenleving mag rekenen. Ook landelijk is de weervisserij een onderwerp dat in toenemende mate tot de verbeelding spreekt. Ik ben trots op de waardering die met de bijschrijving in de Inventaris samenhangt.”

De aanvraag is overigens ondertekend door de provincies Noord-Brabant en Zeeland en de burgemeesters van Bergen op Zoom, Tholen en Woensdrecht. Secretaris Lau de Smet: “Dat zijn natuurlijk bemoedigende aanbevelingen en daarmee indirect een erkenning voor het werk dat we als Stichting Behoud Weervisserij verrichten. De firma Van Dort heeft natuurlijk ook de handtekening gezet”, lacht hij.

Aan de bijschrijving is een certificaat verbonden dat door KIEN aan de erfgoeddragers wordt uitgereikt. De Smet: “Momenteel zijn we onder andere met KIEN in gesprek om een geschikt officieel moment van uitreiking te vinden. Het zou natuurlijk zonde zijn om dit moment ongemerkt voorbij te laten gaan.”

Aan een bijschrijving is overigens geen subsidie verbonden. De bijschrijving is een onderkenning dat het immaterieel erfgoed zorg behoeft en een gemeenschap zich daarvoor aantoonbaar wil inzetten. Het draagt bij aan bewustzijn van het belang van deze traditie binnen en buiten de gemeenschap. Na bijschrijving breekt een nieuwe fase van erfgoedzorg aan. Het Kenniscentrum ontwikkelt diverse activiteiten om de erfgoeddragers hierbij te ondersteunen.